Từ những góc nhìn khác nhau, tiến sĩ Hồ Đắc Túc và sinh viên Lê Hoa (TP.HCM) đều cho rằng, sự nghiêm khắc của giáo viên trong thi cử và chấm điểm cũng chính là động lực cho sinh viên cố gắng "học thật" trong suốt quá trình.

Riêng bạn Lê Hoa còn muốn chia sẻ với bạn trẻ cùng thế hệ (9x, 8x, 7x) rằng không nên đổ lỗi cho giáo dục.

Dưới đây, VietNamNet giới thiệu 2 trong số nhiều ý kiến trao đổi từ vụ SV tạt axit: Hệ quả lối sống chạy theo bằng cấp?

Hai sinh viên bị axít văng trúng đang nằm điều trị tại bệnh viện đa khoa Thủ Đức. Ảnh: Tử Trực

Con người sinh ra không công bằng về thể chất và bản chất, nhưng cơ cấu xã hội dự phần vào việc hình thành thể chất và bản chất của cá nhân.

Cá nhân, vừa vô thức vừa ý thức, tự điều chỉnh để hòa đồng vào xã hội. Tiến trình tự điều chỉnh gọi là tiến trình xã hội hóa cá nhân (đừng hiểu nhầm theo nghĩa ‘đại trà hóa’ như xã hội hóa giáo dục đại học là cho mở đại học tràn lan).

Việc một sinh viên tạt a xít rồi cầm dao rượt một thầy giáo chỉ vì thầy không cho đậu phản ảnh ít nhất hai yếu tố.

Một, bản chất của sinh đó vốn tiềm ẩn nhiều mầm hung dữ hơn hiền hậu. "Nhân chi sơ tính bản thiện" (Khổng Tử) không có cơ sở chứng minh.

Chúng ta nghe ‘thầy’ Khổng nói là lặp lại không suy nghĩ. Con người sinh ra cưu mang đủ cội nguồn cha ông, mà cha ông thì lành có dữ có, nên trong ta cũng có lành có dữ, có khi lành nhiều hơn dữ, hoặc ngược lại. Đó là mặt cá nhân.

Hai, xã hội hóa – tức qui trình để cá thể chủ động và thụ động nhập lưu vào dòng đời – đóng góp vào quá trình hình thành nhân cách cá nhân.

Một xã hội coi trọng bằng cấp sẽ ảnh hưởng đến tư duy của cá nhân. Một xã hội coi Văn Miếu, Trạng Nguyên là thước đo thành công sẽ ảnh hưởng hành động của cá nhân trong xã hội đó.

Một xã hội, thí dụ, trong đó thầy cô giáo không thích xếp hàng mà chen ngang thì học sinh cũng sẽ ảnh hưởng và làm theo văn hóa chen ngang đó.

Sự tương tác của tập thể, tức xã hội, và cá nhân là sự tương tác tích cực.

Khi một xã hội thiếu trật tự thì cá nhân đó sẽ hành xử theo hướng vô trật tự để được công nhận là một thành viên trong xã hội đó.

Anh sinh viên khi hành hung thầy giáo - có thể đã hành động một cách vô thức, hiểu theo nghĩa anh ta ‘tự động hóa’ làm theo những gì mà anh ta thấy ở cuộc đời chung quanh.

Bộ GD-ĐT có thể "hạ điểm sàn" vào đại học vì đa số sinh viên không đạt điểm tối thiểu. Xã hội không có ý kiến. Tiểu chuẩn bị hạ thấp. Anh ta là một thành viên trong một môi trường/xã hội mà tiêu chuẩn (hữu hình và vô hình) bị hạ thấp, cớ sao điểm đậu của anh ta lại không được thầy mình hạ thấp?

Vậy là mầm dữ trong người anh ta bộc phát. Anh ta ‘xử’ thầy.

Trong một xã hội như vậy, việc thầy Dũng vẫn giữ vững tiêu chuẩn là một hành động can đảm và đầy tự trọng. Thầy không thể "hạ sàn" tối thiểu của giáo dục.

• Hồ Đắc Túc (PhD) 

  "Đừng đổ lỗi cho giáo dục" Từng là SV khoa Anh văn, tôi xin chia sẻ thêm về kinh nghiệm thời đại học về sự nghiêm khắc trong thi cử, chấm điểm của giáo viên ảnh hưởng đến thái độ học của sinh viên. Khoa tôi có giáo viên người Việt và bản ngữ (Anh, Úc). Giáo viên bản ngữ tuy rất thân thiện, vui vẻ và cởi mở, thậm chí còn nhớ mặt, nhớ tên của hầu hết sinh viên trong lớp. Tuy nhiên trong giờ thi cử, họ rất nghiêm khắc, nếu nhìn thấy ai xem tài liệu sẽ "tặng" ngay con "zero". Vì vậy không sinh viên nào dám đem theo tài liệu hay trao đổi với nhau - điều vẫn có thể xảy ra trong giờ thi với giáo viên người Việt. Chính điều đó đã dần tạo cho chúng tôi thái độ cũng như thói quen học tập và thi cử rất nghiêm túc, không chỉ đối với môn học của giáo viên nước ngoài mà còn cả với giáo viên Việt Nam. Vì nếu bạn nào "rục rịch" trong giờ thi thì tự dưng sẽ dễ bị "nổi bật" ngay, mà bản thân có lẽ cũng cảm thấy "quê quê" và hổ thẹn nữa. Qua đó tôi thiển nghĩ: Phải chăng, chính sự nghiêm khắc của giáo viên trong thi cử và chấm điểm cũng chính là một trong những động lực cho sinh viên cố gắng "học thật" trong suốt quá trình chứ không chỉ dừng lại ở thái độ học "tà tà", gần thi "nước đến chân mới nhảy" với tư tưởng "miễn sao vừa đủ điểm đậu" của một số sinh viên lâu nay? Qua đây tôi cũng muốn chia sẻ (nhất là với các bạn trẻ 9x, 8x, 7x cùng thế hệ với tôi) một vài ý kiến thế này: 1. Nền giáo dục của nước mình tuy hiện nay vẫn còn nhiều bất cập, chậm phát triển hơn các nước khác trong khu vực và trên thế giới nhưng Chính phủ, Bộ GD-ĐT nói riêng và toàn xã hội nước mình nói chung vẫn đã/đang quan tâm và nỗ lực để nâng tầm phát triển theo kịp người ta (trước hết quan điểm "giáo dục là quốc sách hàng đầu" rồi còn gì). Nói thì dễ, làm mới khó! Đâu phải nước nào cũng một sớm một chiều làm được ngay đâu. Các bạn không thấy ở các nước lân cận như Trung Quốc, Hàn Quốc,... tỷ lệ sinh viên du học đến các nước tiên tiến cũng rất cao đấy sao?! Nếu nền giáo dục trong nước hoàn hảo thì cũng đâu phải mất công bỏ nhiều tiền của, công sức kéo ra xứ người mà học như vậy. Muốn đưa được nền giáo dục nước nhà thoát khỏi tình trạng "bất cập, ..." như mọi người vẫn hay phê phán, cần có sự chung tay của toàn xã hội nữa chứ không chỉ riêng ngành giáo dục. Tôi thấy nhiều người mở miệng ra chỉ hay phê phán, đổ lỗi nhưng bản thân thì lại chẳng đóng góp gì để cho nó tốt hơn. Việc nhỏ nhất có thể bắt đầu là hãy cố gắng học tập hoặc hoàn thành phần việc của mình đi đã. Bản thân mình chỉ việc nhỏ đã làm không xong thì đừng phê phán, chỉ trích người khác không thực hiện được việc lớn. 2. Đạo đức của một cá nhân do nhiều yếu tố tạo nên (môi trường gia đình, xã hội, tự rèn luyện, ...), đừng đổ lỗi chỉ do nền giáo dục. Theo tôi, đã là sinh viên tức là đã được học hơn nhiều người thì càng được kỳ vọng là những người có hiểu biết, đừng nói chi đến cả một quá trình hành động cố ý tạt axit vào người khác và chạy theo đâm chém phi nhân tính như thế. Lê Hoa (TP.HCM)